Mechanizm podzielonej płatności (split payment) – Czym jest i do czego służy?

Opracował: dr inż. Bogusław Madej

Split payment, czyli mechanizm podzielonej płatności, to jedno z najbardziej kontrowersyjnych narzędzi w polskim systemie VAT, które od listopada 2019 roku obliguje przedsiębiorców do specjalnego sposobu regulowania zobowiązań za towary i usługi tzw. wrażliwe. W teorii jest to broń w walce z oszustwami podatkowymi i luką VAT, w praktyce jednak dla wielu firm transportowych i spedycyjnych stanowi poważne wyzwanie operacyjne i finansowe. Mechanizm polega na automatycznym podziale płatności na dwie części – kwota netto trafia na standardowe konto firmowe dostawcy, a podatek VAT ląduje na specjalnym rachunku VAT, z którego środki można wykorzystać wyłącznie na ściśle określone cele. Dla przedsiębiorców transportowych, którzy w sierpniu 2025 roku stanęli przed perspektywą objęcia split paymentem trzech dodatkowych kategorii usług (transport chłodniczy i cysternami), znajomość zasad mechanizmu stała się kluczowa. Nieprzestrzeganie przepisów grozi dotkliwymi sankcjami – od 30% dodatkowego zobowiązania podatkowego, przez utratę prawa do zaliczenia wydatków w koszty, po grzywny w Kodeksie Karnym Skarbowym. Artykuł kompleksowo wyjaśnia, czym jest split payment, kogo dotyczy, jak go prawidłowo stosować oraz jak uniknąć najczęściej popełnianych błędów mogących kosztować firmę tysiące złotych.